Dewislen
English
.
Yr Academi Gymreig yw cymdeithas genedlaethol llenorion Cymru. Mae’r gymdeithas yn cynrychioli llenorion Cymru ac ysgrifennu Cymraeg a Chymreig yng Nghymru a thu hwnt.

Diben yr Academi Gymreig yw:

• Dathlu cyfraniad llenorion Cymru;
• Lobïo ynghylch materion sy’n allweddol i fuddiannau llenorion Cymru a’u gwaith;
• Meithrin y gymuned o lenorion yng Nghymru;
• Darparu cymorth eirioli i lenorion Cymru;
• Cefnogi datblygiad gyrfaol llenorion Cymru.

 

Hanes y Gymdeithas

Sefydlwyd yr Academi Gymreig yn 1959 yn dilyn sgyrsiau rhwng Bobi Jones a Waldo Williams. Prif amcan y gymdeithas yn dilyn y cyfarfod cyntaf ym 1960, oedd sefydlu cylchgrawn llenyddol Cymraeg. Cyhoeddwyd y gyfrol gyntaf o Taliesin gan yr Academi Gymreig ym 1961. Crëwyd yr adran Saesneg ei hiaith yn 1968 o ganlyniad i fenter gan Meic Stephens mewn cydweithrediad â’r Guild of Welsh Writers.

Yn 1998 ymgymerodd Yr Academi Gymreig â maes llafur helaethach o lawer pan enillodd gytundeb Cyngor Celfyddydau Cymru i ddarparu Asiantaeth Genedlaethol i Hybu Llenyddiaeth Cymru. Enw’r Asiantaeth hon oedd Academi. Bu Academi, a oedd bellach wedi trawsnewid a thyfu cryn dipyn, yn cynnig arlwyaeth lenyddol ar hyd a lled Cymru tan 2011, pan ymunodd â Chanolfan Ysgrifennu Tŷ Newydd er mwyn creu sefydliad cenedlaethol newydd a elwir yn Llenyddiaeth Cymru.

Diogelwyd hunaniaeth unigryw’r Academi Gymreig fel cymdeithas llenorion Cymru, o fewn Academi. Parhawyd i ddiogelu’r hunaniaeth yn sgîl datblygiad Academi i fod yn Llenyddiaeth Cymru ac mae’r gymdeithas yn parhau i fod yn annibynnol yn ei reolaeth a’i weithgarwch. Tra mae Llenyddiaeth Cymru yn darparu cefnogaeth weinyddol i’r Academi Gymreig,nid oes perthynas rheolaeth rhyngddynt ac mae prosesau penderfynu, rheolaeth a gweithgarwch y ddau gorff yn annibynnol ar ei gilydd.

 

Yr Academi Gymreig Heddiw

Mae gan Yr Academi Gymreig oddeutu 600 Aelod Llawn. Gillian Clarke, cyn Fardd Cenedlaethol Cymru, yw Llywydd cyfredol yr Academi. Bu farw Bobi Jones, cyd-Lywydd yr Academi Gymreig, fis Tachwedd 2017.  Cliciwch yma am fwy o wybodaeth am Aelodau a Chymrodyr yr Academi Gymreig, ac yma am wybodaeth am Fwrdd Rheoli Yr Academi Gymreig.

 

Os oes gennych ymholiad ynglŷn ag aelodaeth Yr Academi Gymreig, a wnewch chi ebostio: yracademigymreig@gmail.com

Nôl i Ar gyfer Awduron