Dewislen
English
.
Yr Academi Gymreig yw cymdeithas genedlaethol llenorion Cymru. Mae’r gymdeithas yn cynrychioli llenorion Cymru ac ysgrifennu Cymraeg a Chymreig yng Nghymru a thu hwnt.

Diben yr Academi Gymreig yw:

• Dathlu cyfraniad llenorion Cymru;
• Lobïo ynghylch materion sy’n allweddol i fuddiannau llenorion Cymru a’u gwaith;
• Meithrin y gymuned o lenorion yng Nghymru;
• Darparu cymorth eirioli i lenorion Cymru;
• Cefnogi datblygiad gyrfaol llenorion Cymru.

 

Hanes y Gymdeithas

Sefydlwyd yr Academi Gymreig yn 1959 yn dilyn sgyrsiau rhwng Bobi Jones a Waldo Williams. Prif amcan y gymdeithas yn dilyn y cyfarfod cyntaf ym 1960, oedd sefydlu cylchgrawn llenyddol Cymraeg. Cyhoeddwyd y gyfrol gyntaf o Taliesin gan yr Academi Gymreig ym 1961. Crëwyd yr adran Saesneg ei hiaith yn 1968 o ganlyniad i fenter gan Meic Stephens mewn cydweithrediad â’r Guild of Welsh Writers.

Yn 1998 ymgymerodd Yr Academi Gymreig â maes llafur helaethach o lawer pan enillodd gytundeb Cyngor Celfyddydau Cymru i ddarparu Asiantaeth Genedlaethol i Hybu Llenyddiaeth Cymru. Enw’r Asiantaeth hon oedd Academi. Bu Academi, a oedd bellach wedi trawsnewid a thyfu cryn dipyn, yn cynnig arlwyaeth lenyddol ar hyd a lled Cymru tan 2011, pan ymunodd â Chanolfan Ysgrifennu Tŷ Newydd er mwyn creu sefydliad cenedlaethol newydd a elwir yn Llenyddiaeth Cymru.

Diogelwyd hunaniaeth unigryw’r Academi Gymreig fel cymdeithas llenorion Cymru, o fewn Academi. Parhawyd i ddiogelu’r hunaniaeth yn sgîl datblygiad Academi i fod yn Llenyddiaeth Cymru ac mae’r gymdeithas yn parhau i fod yn annibynnol yn ei reolaeth a’i weithgarwch. Tra mae Llenyddiaeth Cymru yn darparu cefnogaeth weinyddol i’r Academi Gymreig,nid oes perthynas rheolaeth rhyngddynt ac mae prosesau penderfynu, rheolaeth a gweithgarwch y ddau gorff yn annibynnol ar ei gilydd.

 

Yr Academi Gymreig Heddiw

Mae gan Yr Academi Gymreig oddeutu 600 Aelod Llawn. Bobi Jones, un o feirdd mwyaf Cymru sydd hefyd yn awdur ffuglen a beirniad llenyddol, a Gillian Clarke, cyn Fardd Cenedlaethol Cymru, yw Llywyddion cyfredol yr Academi. Cliciwch yma am fwy o wybodaeth am Aelodau a Chymrodyr yr Academi Gymreig, ac yma am wybodaeth am Fwrdd Rheoli Yr Academi Gymreig.

 

Os oes gennych ymholiad ynglŷn ag aelodaeth Yr Academi Gymreig, a wnewch chi ebostio: yracademigymreig@gmail.com

Nôl i Ar gyfer Awduron