Dewislen
English
.

TwLetteratura a Charlie and the Chocolate Factory

Cyhoeddwyd 25 Mai 2017 - Gan Llenyddiaeth Cymru

Ysgrifennwyd y cofnod blog hwn gan arweinydd gweithdai TwLetteratura, Francesca Kay:


Mae TwLetteratura yn annog darllen i fyfyrwyr trwy eu cael i ymateb i destun gan ddefnyddio gemau ysgrifennu, ac arbrofi gyda sut i wneud cynnwys digidol a gofalu am y cynnwys hwnnw. Mae’n ffurfio cymuned sy’n darllen llyfrau ac yn cyflwyno sylwadau arnynt drwy’r ap digidol Betwyll. Wrth wraidd y fenter mae annog pobl ifanc i ddal llyfr go iawn yn eu dwylo, ei ddarllen a’i fwynhau gyda’i gilydd.

Mae dosbarth o ddisgyblion Blwyddyn 7 yn Ysgol Uwchradd Pen y Dre a Blwyddyn 6 yn Ysgol Gynradd Goetre ym Merthyr Tudful wedi bod yn darllen Charlie and the Chocolate Factory gan Roald Dahl fel rhan o brosiect TwLetteratura. Rhoddwyd copi o’r llyfr i bob un ohonynt, ac maent yn darllen pennod bob dydd, ac yn ysgrifennu amdani.

Darllenir pob pennod yn uchel, ac yna defnyddir gemau ysgrifennu amrywiol i gyflwyno sylwadau ar y bennod honno. Defnyddiwyd rhigymau, cyflythrennu, fflachiau newyddion, llefaru uniongyrchol, hepgor un llythyren benodol, a llawer o arddulliau ysgrifennu eraill. Gwneir y gwaith ysgrifennu ar grid papur a dim ond 140 o lythrennau sydd ar gael. Wedyn, caiff y ‘twyllau’ hyn eu lanlwytho i ap Betwyll, lle y gall cyfranogwyr ddarllen y llyfr, cyflwyno sylwadau arno a’i rannu ag eraill.

Rwyf wedi ymweld â’r dosbarthiadau, er mwyn darllen iddynt a’u hannog i ysgrifennu mewn gwahanol ffyrdd. Maent yn dangos y gwaith y maent wedi’i wneud gyda’u hathrawon i mi. Gallaf edrych hefyd ar eu gwaith ar Betwyll, ac rwyf wedi ychwanegu rhai o’m twyllau a’m sylwadau fy hun.

Mae’n braf iawn gweld yr holl ddisgyblion yn mwynhau ysgrifennu! Mae presenoldeb y grid, a’r cyfyngiadau sy’n gysylltiedig â gorfod ysgrifennu mewn ffordd fer a chryno fel petai’n dileu’r rhwystrau y mae rhai disgyblion yn eu hwynebu wrth geisio ysgrifennu. Mae’n rhoi cyfle i’r disgyblion leisio eu barn eu hunain hefyd, ac mae’n ddiddorol iawn darllen eu sylwadau am y stori.

Wrth gwrs, mae Charlie and the Chocolate Factory yn llyfr arbennig, ac i mi fel awdur, un o’r pleserau fu astudio rhyddiaith arddunol Roald Dahl, a’i feistrolaeth wrth adrodd straeon. Bu’r cyfle i’w ddarllen yn uchel yn wych. Ac mae’n ddoniol iawn hefyd, ac mae’r dosbarthiadau yn mwynhau hyn i gyd.

Mae Andy O’Rourke o Malarky Arts yn ymweld â’r ddau ddosbarth er mwyn cynhyrchu gwaith celf gyda nhw. Bydd cyhoeddiad bach ar ddiwedd y prosiect, gan ddefnyddio’r gwaith celf, a detholiad sylweddol o’r twyllau.

Bydd Jen Angharad, Rheolwr prosiect POSSIB hefyd yn cynnal gweithdai yn annog y disgyblion i ymateb i’r testun a’u twyllau drwy ystyried yr iaith Gymraeg a dehongli iaith drwy ddawns. Mae POSSIB yn gweithio drwy gyfrwng y Gymraeg a’r Saesneg ac yn helpu i ddatblygu ymwybyddiaeth o’r Gymraeg a geirfa Gymraeg drwy weithgareddau celfyddydol.

Ysbrydolwyd y prosiect gan gyfarfod rhwng Kate Strudwick o Head4Arts a Pierluigi Vaccaneo (cyd-sylfaenydd TwLetteratura a datblygwr ap Betwyll) drwy eu cyfranogiad yn rhaglen TANDEM Europe, sef menter i gefnogi cydweithrediadau rhyngwladol rhwng arloeswyr diwylliannol. O ganlyniad, sefydlwyd y prosiect ym Merthyr Tudful fel partneriaeth rhwng Llenyddiaeth Cymru, Head4Arts, TwLetteratura a’r Associazione Culturale Twitteratura yn yr Eidal, gydag Ymddiriedolaeth Datblygu 3G a phrosiect POSSIB. Fe’i hariennir gan Brifysgol Caerdydd, fel rhan o’r prosiect Pioneer Fusion.


Mae Francesca Kay yn fardd ac yn artist printiau. Mae’n gweithio mewn ysgolion, llyfrgelloedd, amgueddfeydd a hyd yn oed yn yr awyr agored. Mae’n gweithio gyda cherddorion ac artistiaid ac mae ganddi brofiad o ysgrifennu barddoniaeth i a gyda phlant. Mae Francesca yn hoff iawn o rannu ei brwdfrydedd am eiriau a syniadau, am natur a’r pleser o wneud pethau.