Dewislen
English
Cysylltu

Cymuno

(wedi cadoediad 1918)

 

Pan ddaw’r dynion yn ôl at Soar a Salem,

nid yr un dynion mohonynt.

 

Er llonyddu’n gefnsyth ar y seti sglein,

mae’r sŵn yn eu pennau o hyd;

 

oglau’r polish yn edliw’r drewdod

fu yn eu ffroenau gyhŷd;

drychiolaethau wedi’u serio ar eu llygaid;

 

a’r “ddwy law sy’n erfyn” heddiw

yw’r ddwy law fu’n llwytho cyfaill ddoe,

ar flaen rhaw, i waelod sach.

 

Mae sawl lle gwag yma heno

ac mae’r dynion yn rhannu seti

 

hefo’r rhai na fu draw – heb fedru ‘rhannu’ chwaith…

Maen nhw fel bara a gwin…

 

A’r merched a ddaw i Soar a Salem?

Nid yr un merched mohonyn nhwthau mwy,

 

wedi mynd o iau’r cartref

at her y lle gwaith;

 

wedi byw’r ansicrwydd creulon o hir,

cyn i lythyr estron dynnu tafod drwy’r drws

a disgyn yn gelain i’r mat.

 

Mae sawl aelwyd wag yn eu canlyn nhw ‘ma heno;

sawl rhuban o ohebiaeth wedi’i chlymu’n dwt mewn drôr;

sawl sgwrs ffug-siriol wedi darfod ar ei hanner…

 

Ond daw pobun a’i greithiau gwahanol o’r drin

i geisio rhyw ystyr, drwy’r bara a’r gwin…

 

Ifor ap Glyn

Bardd Cenedlaethol Cymru

Nôl i Cerddi Comisiwn Ifor ap Glyn