Dewislen
English
Cysylltu

Prifardd, Stompiwr, Jyglwr: Gruffudd Owen yw’r Bardd Plant Cymru newydd

Cyhoeddwyd Maw 28 Mai 2019 - Gan Llenyddiaeth Cymru

Datgelwyd heddiw o lwyfan Pafiliwn Eisteddfod yr Urdd Caerdydd a’r Fro mai Gruffudd Owen yw Bardd Plant Cymru 2019-2021. Cyhoeddwyd y newyddion gan Eluned Morgan AC, Gweinidog y Gymraeg a Chysylltiadau Rhyngwladol o Theatr Donald Gordon, Canolfan Mileniwm Cymru. Gruffudd fydd yr unfed bardd ar bymtheg i ymgymryd â’r rôl, a bydd yn dechrau ar y gwaith yn swyddogol ym mis Medi eleni, gan gymryd yr awenau gan y Bardd Plant cyfredol, Casia Wiliam.

Mae Bardd Plant Cymru yn rôl lysgenhadol sydd yn cyflwyno llenyddiaeth ac ysgrifennu creadigol i blant mewn modd bywiog, deinamig a llawn hwyl; hyrwyddo hawl plant i leisio’u barn; ac yn rhoi cyfle hefyd i awdur gynrychioli Cymru ar lwyfannau cenedlaethol a rhyngwladol.

Daw Gruffudd o Bwllheli ac mae bellach yn byw yng Nghaerdydd. Derbyniodd ei addysg gynnar yn ysgolion Cymerau, Glan y Môr, a Choleg Meirion Dwyfor Pwllheli, cyn mynd yn ei flaen i astudio’r Gymraeg ym Mhrifysgol Aberystwyth. Bu’n gweithio am ddeng mlynedd fel golygydd i’r rhaglen deledu Pobol y Cwm, ond mae bellach yn gweithio ar ei liwt ei hun fel awdur a golygydd llawrydd.

Yn briodol iawn, cynhaliwyd y seremoni hon ar yr un llwyfan a enillodd Gruffudd Fedal Ddrama Eisteddfod yr Urdd 2009, a Chadair yr Eisteddfod Genedlaethol y llynedd.

Mae’n fardd sydd wedi hen arfer perfformio ei waith fel aelod o dîm Talwrn y Ffoaduriaid, ac mae’n un o drefnwyr nosweithiau Bragdy’r Beirdd yng Nghaerdydd. Cyrhaeddodd ei gyfrol gyntaf o farddoniaeth, Hel Llus yn y Glaw (Cyhoeddiadau Barddas, 2015), restr fer categori barddoniaeth Llyfr y Flwyddyn 2016. Mae hefyd wedi ennill sawl stôl stomp a stôl stomp plant. Yn ei amser hamdden mae Gruffudd yn mwynhau canu, beicio, dringo a jyglo.

Dywedodd Gruffudd: “Mae hi’n fraint anhygoel i mi gael fy mhenodi fel Bardd Plant Cymru 2019-21. Mae barddoniaeth wastad wedi bod yn rhan bwysig o ‘mywyd i ers i mi fod yn sgriblo cerddi gwirion yng nghefn fy llyfr mathemateg yn yr ysgol gynradd! Does dim yn rhoi mwy o fwynhad i mi na gweld llond ystafell o blant yn chwerthin wrth wrando ar gerdd. Mae cyd-wrando ar farddoniaeth yn brofiad sydd yn ein hasio ni fel cymuned. Os ydi’r Gymraeg am ffynnu ymhlith y genhedlaeth nesa’, mae’n rhaid i’r genhedlaeth honno brofi’r iaith yn ei holl ogoniant doniol, chwareus, unigryw a chyfoethog.

“Hoffwn ddiolch i bartneriaid y Cynllun ac i holl Feirdd Plant Cymru’r gorffennol am osod seiliau mor gadarn i’r fenter hon. Diolch arbennig i Casia Wiliam, fy rhagflaenydd, achos mae hi’n fardd arbennig ac yn wariar o ddynas! Dwi ond yn gobeithio y medra i fod yn deilwng o’i doniau a’i brwdfrydedd hi.”

 

Wrth fyfyrio ar ei chyfnod fel Bardd Plant Cymru 2017-19, dywedodd Casia Wiliam: “Dwi wedi cael dwy flynedd arbennig iawn; dwy flynedd yng nghwmni plant o bob math o gefndiroedd, rhai a’r Gymraeg yn byrlymu o’u genau ac eraill megis dechrau dod i’r afael â hud yr heniaith; dwy flynedd o gael fy ysbrydoli gan athrawon ymroddgar; dwy flynedd o storis a cherddi a lot fawr o chwerthin a dwy flynedd o ddamio’r sat nav am fynd a fi i’r lle rong.

“Mi fydd fy mywyd yn fwy tawel a thipyn tlotach wrth i’r antur hon ddod i ben, ond yn bendant mae antur fawr yn aros am holl blant Cymru. Does gen i ddim amheuaeth y bydd Gruff yn fardd plant hwyliog ac annwyl, fydd yn saff o ysgogi cerddi ysgubol ym mhob cwr o’r wlad.”

Dros y ddwy flynedd ddiwethaf mae Casia wedi ysbrydoli dros 4000 o blant ym mhob cwr o Gymru drwy weithdai ysgrifennu creadigol, ac wedi ymgysylltu â nifer o blant nad Cymraeg yw eu hiaith gyntaf.

Yn ystod ei chyfnod yn y rôl, mae Casia wedi torri tir newydd ac wedi rhoi ei stamp arbennig ei hun ar y gwaith. Mae materion dyngarol ac amgylcheddol wedi bod yn ganolbwynt i sawl agwedd o’i gwaith, gan gynnwys taith ysgolion ar y thema Amrywiaeth; cerddi comisiwn i godi ymwybyddiaeth o ymgyrch Awr Ddaear ac i nodi canmlwyddiant Achub y Plant; a cherdd i wardiau plant ysbytai Cymru ar achlysur dathlu 70 mlynedd o’r GIG yng Nghymru. Mae ambell brosiect ar ôl ganddi dros yr haf a chyn i gyfnod Gruffudd ddechrau ym mis Medi. Ewch i’r wefan i ddarganfod rhagor: www.barddplant.cymru.

 

Dywedodd Lleucu Siencyn, Prif Weithredwr Llenyddiaeth Cymru am y cyhoeddiad: “Dyma benodiad cyffrous iawn. Mae Gruff yn enwog am ei hiwmor ac am ei gerddi cyfoes, a bydd ei weithdai’n siŵr o danio dychymyg plant Cymru.

“Hoffwn fanteisio ar y cyfle hwn i ddiolch o galon i Casia a’i llongyfarch ar yr hyn y mae hi wedi ei gyflawni fel Bardd Plant Cymru. Nid yn unig mae hi wedi ysbrydoli cannoedd o blant, ond mae hi hefyd wedi cyflwyno ac amlygu materion pwysig i’r genhedlaeth nesaf, o hawliau dynol i newid hinsawdd. Mae’n amlwg iddi ddatblygu fel bardd ac awdur hefyd, a dwi’n hynod falch o fod wedi gallu dilyn y daith honno dros y ddwy flynedd ddiwethaf.

Rydym ni a holl bartneriaid cynllun Bardd Plant Cymru yn edrych ymlaen at weld sut y bydd Gruff yn meddiannu’r rôl dros y ddwy flynedd nesaf, ac at ddilyn ei daith a’i ddatblygiad yntau.”

Mae Llenyddiaeth Cymru yn annog unrhyw ysgol, sefydliad, llyfrgell neu glwb ieuenctid sy’n dymuno gwneud cais am ymweliad gan Bardd Plant Cymru i gysylltu drwy www.barddplant.cymru.

 

Caiff Cynllun Bardd Plant Cymru ei redeg gan Llenyddiaeth Cymru
a’i gefnogi gan Cyngor Llyfrau Cymru, Llywodraeth Cymru, S4C ac Urdd Gobaith Cymru.

Bardd Plant Cymru